Chăm sóc vết thương tại nhà kết hợp dinh dưỡng hợp lý giúp thúc đẩy quá trình lành thương và ngăn ngừa biến chứng

Khoa Cấp cứu Ngoại bệnh viện Đa khoa Hà Đông là nơi tiếp đón, cấp cứu và xử trí ban đầu cho tất cả các mặt bệnh Ngoại khoa. Ngoài những chấn thương phải nằm viện nội trú để theo dõi sát và có những hỗ trợ y tế thì cũng có những chấn thương nhỏ như rách da, xây xước mà mức độ không nghiêm trọng thì sau khi được khám bệnh đánh giá và xử trí khâu vết thương, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ cũng sẽ được về nhà theo dõi tại nhà. Như vậy những kiến thức về chăm sóc y tế cũng như dinh dưỡng tại nhà để cho quá trình lành thương diễn ra tốt hơn là rất quan trọng và thiết thực với người bệnh.

Quá trình lành thương diễn ra như thế nào?

Theo Ths Bs Đinh Hồng Kiên – Trưởng Khoa cấp cứu Ngoại, quá trình chữa lành thương thường trải qua ba giai đoạn chính.

Giai đoạn viêm

Ngay sau khi bị thương, các mạch máu tại vị trí tổn thương co lại nhằm hạn chế mất máu. Tiểu cầu tập trung tạo thành cục máu đông giúp cầm máu tự nhiên.

Sau đó, mạch máu giãn ra để tăng lưu lượng máu đến vùng tổn thương. Các tế bào bạch cầu được huy động nhằm tiêu diệt vi khuẩn và loại bỏ mô tổn thương. Đồng thời, các tế bào da mới bắt đầu hình thành để che phủ vết thương.

Giai đoạn tăng sinh nguyên bào sợi

Ở giai đoạn này, collagen – loại protein quan trọng giúp tái tạo mô – được sản sinh mạnh mẽ. Collagen giúp kéo các mép vết thương lại gần nhau, thúc đẩy quá trình đóng kín bề mặt da.

Các mạch máu nhỏ mới cũng dần hình thành để cung cấp oxy và dưỡng chất cho vùng da đang tái tạo.

Giai đoạn tái tạo

Sau khi vết thương khép miệng, cơ thể tiếp tục tái cấu trúc collagen và hoàn thiện mô da mới. Đây cũng là lý do các vết sẹo thường mờ dần theo thời gian.

ThS Bs Đinh Hồng Kiên cũng cho biết sự lành thương diễn ra thuận lợi khi mô tổn thương được cung cấp đầy đủ oxy và dinh dưỡng, không có nhiễm khuẩn và được bất động thích hợp. Ngược lại, các yếu tố như thiếu máu nuôi dưỡng, nhiễm trùng, đái tháo đường, suy dinh dưỡng hoặc sử dụng corticoid kéo dài có thể làm chậm quá trình lành thương, kéo dài thời gian hồi phục và ảnh hưởng đến kết quả điều trị

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong hồi phục

Bên cạnh việc chăm sóc và thay băng đúng cách, chế độ dinh dưỡng hợp lý có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình hồi phục sau xử trí vết thương.

Th.S BS Vũ Thị Lan Anh – Phụ trách Khoa Dinh dưỡng khuyến cáo dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng với người bệnh có vết thương hở vì cơ thể cần nguyên liệu để tái tạo mô, chống nhiễm trùng và liền da:

• Đạm (protein): quan trọng nhất giúp tái tạo mô mới và liền vết thương.

Nguồn tốt: Thịt , cá, sữa, đậu phụ, các loại đậu,….

• Chất béo tốt: cung cấp năng lượng để người bệnh phục hồi.

Nguồn tốt: cá béo, dầu oliu, các loại hạt,….

• Uống đủ nước: tăng tuần hoàn đến vết thương, hạn chế khô mô.

Khuyến nghị 40ml/kg/ngày

• Vitamin và khoáng chất: giúp tạo collagen, tăng sức đề kháng.

Bổ sung: kẽm, vitamin A,C,…

• Thực phẩm hạn chế: Rượu, bia, thuốc lá, đồ ngọt có ga và thực phẩm chế biến sẵn,….
• Lưu ý với 1 số người bệnh đặc biệt:

+ Người bệnh đái tháo đường: kiểm soát đường huyết tốt nhanh lành vết thương

+ Người già, suy kiệt: bổ sung đạm uống và năng lượng nhiều hơn

+ Vế loét tì đè, bỏng, hậu phẫu lớn: cần bổ sung các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt giàu đạm, arginine, HMB,… theo chỉ định bác sĩ.

Không nên chủ quan với vết thương dù nhỏ.

Các bác sĩ lưu ý, nếu vết thương có dấu hiệu sưng nóng, chảy dịch, đau tăng, sốt hoặc lâu lành, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Việc chăm sóc đúng cách kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học không chỉ giúp vết thương mau lành mà còn hạn chế nguy cơ để lại sẹo và biến chứng về sau.