Viêm Não Nhật Bản - Mối Đe Dọa Âm Thầm Đối Với Sức Khỏe Trẻ Em

Hoạt động chuyên môn | 29/06/2026

Viêm Não Nhật Bản - Mối Đe Dọa Âm Thầm Đối Với Sức Khỏe Trẻ Em

Người viết: Ban truyền thông - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Viêm não Nhật Bản là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất do muỗi truyền tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có hơn 3 tỷ người đang sinh sống tại các khu vực có nguy cơ lưu hành vi rút Viêm não Nhật Bản. Mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 100.000 trường hợp mắc bệnh và khoảng 25.000 trường hợp tử vong. Trẻ em dưới 15 tuổi là nhóm đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất.

Viêm não Nhật Bản thuộc vi rút arbo nhóm B, họ Togaviridae, giống Flavivirus và lây truyền sang người thông qua vết đốt của muỗi Culex mang mầm bệnh. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi rút có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây viêm não cấp tính với các biểu hiện như sốt cao liên tục, đau đầu dữ dội, nôn, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và suy hô hấp. Điều đáng lo ngại là hiện nay bệnh vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, các biện pháp điều trị chủ yếu là hồi sức và điều trị hỗ trợ.

Điều đáng lo ngại là viêm não Nhật Bản không chỉ đe dọa tính mạng người bệnh mà còn để lại những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Theo WHO, tỷ lệ tử vong ở các trường hợp viêm não Nhật Bản có triệu chứng lâm sàng có thể lên tới 30%. Đáng lo ngại hơn, trong số những bệnh nhân sống sót, khoảng 30–50% phải mang các di chứng thần kinh hoặc tâm thần lâu dài như động kinh, liệt vận động, suy giảm trí nhớ, chậm phát triển trí tuệ hoặc rối loạn hành vi. Điều đáng tiếc là hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm não Nhật Bản. Khi trẻ mắc bệnh, các bác sĩ chủ yếu điều trị hỗ trợ, kiểm soát triệu chứng, chống phù não, chống co giật và duy trì chức năng sống. Ngay cả với sự phát triển của y học hiện đại, việc điều trị cũng không thể đảm bảo tránh được các di chứng thần kinh sau bệnh.

Tại Việt Nam, nhờ việc triển khai tiêm chủng rộng rãi trong nhiều năm qua, số ca mắc viêm não Nhật Bản đã giảm đáng kể, trung bình chỉ còn từ 100 - 400 ca mỗi năm, tức giảm khoảng 90% so với giai đoạn trước tiêm chủng. Tuy nhiên, bệnh vẫn chưa được loại trừ. Trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2022, số ca mắc Viêm não Nhật Bản dao động từ 108 đến 198 ca mỗi năm. Trẻ em dưới 15 tuổi là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao nhất, trong đó trẻ từ 2 đến 6 tuổi chiểm 75%, đặc biệt trong các tháng mùa hè từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm, khi mật độ muỗi tăng cao do trùng với mùa mưa và thời điểm cấy trồng lúa nước.

Mặc dù số ca mắc Viêm não Nhật Bản đã giảm đáng kể nhờ triển khai tiêm chủng rộng rãi, bệnh vẫn gây ra gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, gia đình và xã hội. Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy phần lớn người bệnh diễn biến nặng, trong đó khoảng 94% trường hợp phải điều trị tại khoa hồi sức tích cực và nhiều bệnh nhân cần hỗ trợ hô hấp bằng thở máy. Thời gian nằm hồi sức trung bình khoảng 21 ngày, trong khi tổng thời gian điều trị nội trú có thể kéo dài tới 43 ngày. Bên cạnh đó, chi phí điều trị trực tiếp cho mỗi trường hợp mắc bệnh tương đối cao, trung bình trên 19 triệu đồng. Không chỉ tạo gánh nặng về kinh tế, Viêm não Nhật Bản còn để lại nhiều hậu quả lâu dài đối với sức khỏe người bệnh, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và khả năng hòa nhập xã hội.

Bác sĩ CKI Đinh Thị Uyên – Phụ trách khoa Tiêm chủng - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông cho biết: "Viêm não Nhật Bản là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Tuy nhiên, khi đã mắc bệnh, người bệnh có nguy cơ cao phải đối mặt với tử vong hoặc các di chứng thần kinh kéo dài. Chính vì vậy, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch vẫn là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất đối với trẻ em."

Hiện nay, Khoa Tiêm chủng - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông đang triển khai đầy đủ các loại vắc xin phòng viêm não Nhật Bản dành cho trẻ em và người có nhu cầu tiêm chủng dịch vụ. Các loại vắc xin đang được sử dụng tại khoa:

Jevax: vắc xin bất hoạt do Việt Nam sản xuất (Vabiotech), có tác dụng phòng ngừa bệnh Viêm não Nhật Bản cho trẻ em từ 12 tháng tuổi trở lên.
Imojev: Vắc xin thế hệ mới, vắc xin thế hệ mới phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản (do Sanofi Pasteur nghiên cứu, sản xuất tại Thái Lan), được chỉ định cho người lớn và trẻ em từ 9 tháng tuổi trở lên.

Tùy theo độ tuổi, tình trạng sức khỏe và tiền sử tiêm chủng, trẻ sẽ được các bác sĩ khám sàng lọc và tư vấn loại vắc xin phù hợp nhất.

Tại Khoa Tiêm chủng - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, toàn bộ vắc xin được bảo quản trong hệ thống dây chuyền lạnh đạt chuẩn theo quy định của Bộ Y tế. Trẻ được khám sàng lọc trước tiêm, theo dõi sau tiêm và tư vấn đầy đủ bởi đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực tiêm chủng an toàn.

Một mũi tiêm chỉ mất vài phút nhưng có thể giúp bảo vệ trẻ trước nguy cơ tử vong hoặc những tổn thương não không thể phục hồi. Đừng chờ đến khi trẻ mắc bệnh mới nhận ra giá trị của việc phòng ngừa.

Hãy chủ động đưa trẻ đi tiêm phòng viêm não Nhật Bản đầy đủ và đúng lịch ngay hôm nay để bảo vệ sức khỏe, trí tuệ và tương lai của con em mình.

Mọi thông tin tư vấn xin quý khách liên hệ trực tiếp qua:

Địa chỉ: Số 2C Nguyễn Viết Xuân, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội

Hotline: 0912 196 092

0243 293 9092

Facebook: Tiêm chủng Hà Đông

Tài liệu tham khảo: